Cún ăn bột ngày đầu

Đây là một khoảnh khắc lịch sử: ngày đầu cún xơi bột (29-4, tức là khi bộ đội "ta" vào đến Biên Hòa rồi nhỉ?) ;)

Khi bố bốt cái này thì mẹ cũng vừa cho cún ăn bột xong, và bú nữa, nhưng cún có vẻ thỏa thuê rồi nên rất a-ma-tơ, nhìn tí mẹ lơ đãng. Cảnh ấy đã chụp mấy lần, nhưng vì lý do tế nhị, không thể bốt bừa bãi (theo quye chế biểu diễn gì đó của Cục Văn hóa (?), cấm hở ba phần tư...)

Phải viết thêm là cún rất thích hai trường hợp sau đây:

- Mỗi lần thay tã, lau chùi sạch sẽ, khô ráo cho cún, và để cún nude một lúc,

- Đặc biệt, cún cười nắc nẻ như ma làm (*), thích thú lắm, mỗi khi bố mát-xa đùi. Có lẽ ở đó có dây thần kinh dễ chịu gì đó? ;)

(*) Xê-ri "Ma làng", thoạt đầu bố cún cứ đọc ra là "Ma làm".

Phim ấy chiếu còn 5 tập thì cắt phựt, không thấy thông báo gì cả. Vẫn biết Việt Nam ta ít có thói quen giải thích, phân trần lằng nhằng, mất thời gian, nhưng hình như phim này hay (bố cún không xem, thấy bảo thế), nên nhiều người ngạc nhiên, rồi bất bình. Nhiều người i-meo gửi về Vi-Ti-Vi bốn hỏi han, thắc mắc, nhưng cấm thấy hồi âm.

Lại thêm một chương mới cho vụ này của Mẹ Dế nhé... (2Ti làm sáng tỏ vụ này cái nhẩy, không bà con ngoài "chợ Tàu" đang đồn đại là vì kỷ niệm 30-4, "Nhà nước" ta tạm đình chỉ cho "công tác ăn mừng" đấy).

Chuyện cún & các thứ khác

Lâu lắm không bá cáo tình hình về cún! Thì vưỡn như phim nhiều tập, truyện dài kỳ, nói đi nói lại khôn xiết, nhưng với bố mẹ thì tập nào, chương nào cũng có cái mới…

1. Trước tiên, tung 1 ảnh bố cún và cún tập sự dùng cái địu cho chuyến đi dài đầu đời của cún: nhằm thứ Bảy và Chủ nhật này, nhân dịp Quốc tế Thợ thuyền 1-5 (bên này nghỉ liền 4 ngày), cả nhà cùng bác Chung "nến cháy tàn" qua Vienna, Áo Quốc (*).

Từ hồi sinh đến giờ, lần đi “dài hơi” nhất của cún là xuống Fót, cách Budapest độ 16-17 cây-lô-mếch (nơi bác Lê Thương làm triển lãm), hôm chia tay bác về nước. Lần này, đi xa hơn gấp bội, cũng lo lo. Các kiểu quân trang quân dụng, thuốc men, ăn uống… mẹ cún đã lục tục chuẩn bị từ hôm nay rồi. Sợ nhất là cún mệt, quấy quá, thì sẽ mất vui đi. Tuy nhiên, cún có lệ là, ở nhà hay quấy bố mẹ (phần vì được chiều), nhưng ra đường thì lại ít “hành sự”, nhiều người bảo “hiền thế”, “ngoan thế” vì chưa được chứng kiến lúc cún nổi nóng, đanh đá.

Hy vọng vụ đi này, cũng khả quan như vậy.

2. Cún mấy bữa nay dường như đã tiến sang một giai đoạn khác: ít quấy hơn, đã có những lúc nằm xoay tít như chong chóng và chơi một mình hồi lâu trên giường, lúc thi ê a, lúc thì vẫn thọc tay sâu tận cổ họng rồi nhả nước bọt dàn dụa, lấy đó làm vui. Chỉ lúc nào chán quá mới kêu. (Nhưng khi đã kêu thì bố mẹ phải khẩn cấp can thiệp ngay, nếu không muốn cún làm rầm rộ hơn).

Ấy là một bước tiến trọng đại: chuyển dần sang “kỳ tự chủ dân tộc!”

Mà thực ra cún cũng nhớn rồi: gần 5 tháng, xấp xỉ 9 ký. Mẹ mua cho mấy bộ quần áo mặc như người lớn, bảnh bao và trông rất buồn cười. Tay thì nắm rõ chặt, những lúc nắm tóc bố mẹ không rời, gỡ thế nào cũng không chịu bỏ, rất thương. Chân đạp cũng rất mạnh, hôm kia cún sút chị Thu Vân làm chị xước cả mặt (Thu Vân xót lắm, thỉnh thoảng lại hỏi bố “đã hết chưa bố?”, nhưng thương em lắm, mỗi bận đi học về chưa làm gì đã nhào vào bế em).

3. Về sự ăn uống, ẩm thực thì cún đã được mẹ cho ăn ngoài được vài bữa nay. Mẹ cún kỳ cạnh ninh thịt, rau (khoai tây, cà rốt)… thơm phức, rồi chế biến, nhồi vô lọ đủ cho vài bữa, bảo như thế vừa tươi, ngon, bổ, vừa rẻ hơn mua sẵn, lại đảm bảo. Được cái, cún cũng không chống cự gì đặc biệt khi ăn đồ lạ…

Cún cũng đã biết thích khi thấy cả nhà ăn, và nhìn có vẻ thèm thuồng. Cho mút đũa thì khoái trá lắm. Nhớ hồi xưa, chị Thu Vân ăn cùng bố mẹ rất sớm, nửa tuổi đã ăn được mắm tôm rồi ;) Có thể vì thế mà đến giờ, Thu Vân không “mất gốc” mấy: ngoại trừ, mỗi lần thấy những màn tuồng chèo, hoặc “giai điệu quê hương” ỉ eo trên VTV4, là Thu Vân lại điềm nhiên xổ tiếng Hung với bố “con ngán nhất vụ này!”, hoặc “điều con sợ nhất đã xảy ra…”

(Mở ngoặc, Thu Vân thích xem phim trên VTV4, nhưng lại rất sợ khi trong phim Việt Nam, có nhiều người… ác, cả về tính nết lẫn diện mạo, hành tung, đặc biệt là bác sĩ, thày cô giáo… hay hành hạ bệnh nhân, học sinh… là điều Thu Vân không hiểu nổi. Trong số những chương trình giải trí, Thu Vân thích xem hài - mặc dù bố xem và nghe chả hiểu gì -, còn “Chúng tôi là chiến sĩ” thì sau vài lần đầu, Thu Vân đến giờ đã ít mặn mà, và khi thấy mấy anh “chiến sĩ” nhảy múa tươi vui, Thu Vân tuyên bố “con không tin đây là bộ đội!” ;))

4. Tiện đây, liệt kê vài “hoạt động xã hội” của bố mẹ cún dăm ba ngày nay, mà khi rảnh sẽ đào sâu (kèm ảnh), vì nhiều cái lý thú.

- Một là, đã nghinh tiếp Mẹ Scoo được một buổi, có màn ra “chợ Tàu” ăn phở và bát phố, khi về bị mưa nhưng không hề hấn gì cả ;) Mẹ Scoo phát biểu cảm tưởng thích Budapest vì đẹp hơn tưởng tượng ;)

- Hai là, cả nhà đã đi Liên hoan sách Quốc tế Budapest lần thứ 15, bạt ngàn là sách, vô vàn chữ nghĩa, hoạt náo vô kể nhưng rất lịch sự. Vụ này cũng sẽ có tường trình cụ thể sau…

- Ba là, hôm nay, vẫn trong chuỗi kỷ niệm lịch sử đấu tranh anh dũng của giới thợ thuyền quốc tế, cả nhà đã đến nhà bác Chung nướng thịt, vãn cảnh, tán gẫu… nói chung là rất văn hóa, đậm tính ẩm thực và thư giãn ;)

Tạm vậy đã, sẽ bổ sung nếu “thời gian và điều kiện kỹ thuật cho phép”.

(*) Hôm nọ, có người hỏi bố cún, sao kiểu phiên ngày xưa người ta hay thêm chữ “Quốc” (Đức Quốc, Pháp Quốc, Anh Quốc…) làm gì, ai chả biết là “nước” rồi. Và sao, có lúc thêm “Quốc”, có lúc không? Bố cún nói đại rằng, thêm “Quốc” cho nó long trọng, vả lại, nhiều khi không có “Quốc” nghe cụt lủn, bất nhã, không được… thanh lắm. Ví dụ: Áo (nghe muốn liên tưởng đến... “Quần”) ;) Nhưng người ấy bẻ lại: như Bỉ, nghe cũng ghê, sao không ai gọi Bỉ... Quốc? Bố cún chịu, nhưng phán bừa rằng, bản thân cái nước này phiên ra đã rất… bỉ rồi (Bỉ Lợi Thì), nên thôi, cứ mặc xác nó. Cho dù đầu não của EU ở đó…

Vẫn chuyện ông Bu-chin

Chuyện tào lao (theo Mẹ Dế thì lá cải, thị phi), nhưng vẫn phải trở lại lần nữa, sau khi đọc cái này của VNE, viện nguồn AP: “Nga thắt chặt báo chí sau tin đồn Putin lấy vợ trẻ”.

Trích luôn gần hết bài, vì ngắn:

“Hạ viện Nga hôm qua thông qua việc tăng cường kiểm duyệt báo chí, sau khi một tờ báo loan tin Putin đã bí mật bỏ vợ để lấy nữ vận động viên kém ông khoảng 30 tuổi.

Dự luật này được Duma thông qua chỉ ít ngày sau khi tờ “Moscowsky Korrespondent” cho biết ông chủ Kremlin đã bí mật bỏ bà Lyudmila và sắp kết hôn cùng nữ vận động viên thể dục xinh đẹp 24 tuổi Alina Kabayeva.

Theo quy định mới này, giới chức có quyền đình bản hoặc đóng cửa những cơ quan báo chí vì tội phỉ báng hoặc bôi nhọ. "Phỉ báng" được định nghĩa là "hành vi cố ý gieo rắc những thông tin sai lệch làm tổn hại đến danh dự và nhân phẩm cá nhân". Giờ đây, hành vi này sẽ chịu hình phạt nghiêm trọng tương tự như tội cực đoan, cổ vũ khủng bố và thù hằn sắc tộc. Dự luật này sẽ được chuyển lên thượng viện và sau đó được Putin ký thông qua trước khi có hiệu lực.”

1. Tội “phỉ báng” mà Duma Quốc gia Nga đã thông qua, nhờ Mẹ Dế điều tra kỹ, xem là phỉ báng cá nhân nói chung, hay chỉ trong trường hợp đối tượng bị “phỉ báng” là lãnh đạo, thì mới bị trừng trị nặng như thế (“chịu hình phạt nghiêm trọng tương tự như tội cực đoan, cổ vũ khủng bố và thù hằn sắc tộc”).

2. Nếu dự luật này chỉ nhằm để báo giới không được “nói xấu” lãnh đạo thì việc Duma Quốc gia thông qua nó phải nói là vô cùng hèn hạ (và nếu sắp tới, Bu-chin cũng phê chuẩn nó thì hết sức vô duyên). Ở cương vị muốn làm gì thì làm như Bu-chin, giả thử ổng phê chuẩn một dự luật phạt nặng những kẻ nào bắt bớ, hành hung, sách nhiễu các lãnh tụ đối lập Nga (như… Kasparov chẳng hạn ;)) thì có phải cao tay hơn không?

3. Còn nếu dự luật trên được áp dụng trong tất cả các trường hợp (bất kể “nạn nhân” của sự “phỉ báng” là thường dân hay lãnh đạo), thì đây cũng là việc hình sự hóa rất vô nguyên tắc và dớ dẩn một vụ việc vốn mang tính dân sự!

4. May mà, đã chấm dứt cái thời Nga (Xô) thống trị cả Đông Âu, bằng không báo chí Đông Âu chắc cũng bị… im miệng trước những đồn đại về Bu-chin. (Báo chí “tư bản thối nát” thì khó mà bắt được “chúng” lặng thinh ;)).

Khốn nỗi, hôm nay xem lại chồng báo cũ để thanh lý, mới thấy ngay nhật báo “Tự do Nhân dân”, là tờ lớn nhất, nghiêm chỉnh nhất của Hungary (về chất lượng, có thể sánh với những tờ nghiêm túc hàng đầu của các nước khác), cũng đưa tin này (với tựa “Từ First Lady sang nữ vô địch?”) ngay dưới tin Bu-chin buôn bán vũ khí và năng lượng với Gaddafi (trên trang 2, mục “Thế giới”, là trang cực kỳ quan trọng của báo). Láo nhất, là tin Bu-chin đi Libya lại được minh họa bằng một tấm ảnh to vật vã, chụp Bu-chin bắt tay cô thể dục, từ 4 năm trước mà coi bộ đã thân mật và tình tứ lắm rồi. ;)

Hơn thế nữa, không bằng lòng với “nguồn” của tờ báo (lá cải?) Nga, “Tự do Nhân dân” còn “dám” viện dẫn các nguồn riêng, để củng cố “nghi án” về Bu-chin. Ví dụ, trước khi báo Nga loan tin (vịt?), thì một tay bình luận viên chính trị tên là Konstantin Belkovsky (đưọc coi là có cái nhìn phê phán với Điện Cẩm Linh) đã khẳng định với bổn báo rằng, từ lâu Bu-chin đã không sống với vợ, và chỉ chờ dịp để ly dị. Rồi, nhiều chi tiết “lặt vặt” cũng được đưa ra như để xác nhận chuyện Bu-chin “có vấn đề”…

Phải chăng, tin trên vẫn có chút cơ sở nào đó? ;) (*)

(*) Thực ra, đây cũng không phải mấu chốt vấn đề. Chuyện Bu-chin có sống với vợ không, hay đã/sẽ bỏ (trong tương lai), để lấy nữ vô địch (hay ai đó khác), có thể thị phi “chăm phần chăm”, hoặc “chỉ” 50%, kể ra cũng không có gì quan trọng lắm. Vấn đề là, chớ có nhân đấy mà đóng cửa, hay phạt báo chí, bỏ báo chí cùng rọ với… khổng bố ;)

À, nguồn ảnh (cô thể dục) là AP.

Chuyện học hành của Thu Vân (1)

„Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thay thế được bởi bất cứ thứ gì khác. Ai không cảm nhận được nó, kẻ ấy sống và chết vì bệnh thiếu máu tinh thần. Thiếu vắng âm nhạc, không thể có đời sống tinh thần toàn diện. Tâm hồn có những vùng mà chỉ có âm nhạc mới rọi sáng nổi” (Kodály Zoltán, 1944)

(Loạt) entry này sẽ nghiêm túc, không tếu táo, và rất dễ sa vào dài dòng văn tự. Nhưng vì có những cái viết ngắn không thấu! ;)

1. Hôm nay, Thu Vân đi “hội diễn” chương trình Gala kỷ niệm nửa thế kỷ thành lập Phân ban Nhạc tại trường Thu Vân theo học (ảnh trên).

Nói thêm là, Thu Vân học Trường Tiểu học Thánh László (lấy tên vị vua thứ hai của lịch sử Hungary, được phong Thánh năm 1192), là một “trường làng” thôi, ở ngay gần nhà, đi bộ chừng 5 phút. Dĩ nhiên, trong số mười mấy trường tiểu học trong quận thì đây cũng là một trường khá, có chút “bề dày” (đang chuẩn bị kỷ niệm 100 năm ngày thành lập, tức là thâm niên cỡ… Chu Văn An ở nhà mình ;)), nhưng nói cho cùng thì vẫn không phải loại “trường chuyên lớp chọn”, “trường điểm” gì, như đa số các vị phụ huynh bên này vẫn ham “nhồi” con cái vào ;).

2. Chuyện chọn trường, chọn lớp cho Thu Vân từng là đề tài tranh/thảo luận nảy lửa của bố mẹ cún. Kể ra cũng dễ hiểu: tâm lý người Việt bình thường thích cho con học chỗ “elite” (theo phương châm cho con “thử sức”, “quẳng xuống nước cho nó tập bơi”, “rèn cho nó cố gắng, có sức cạnh tranh”… ;)), và nếu đã được chọn lớp, thì cứ nhằm các lớp thiên về Tự nhiên (Toán, Lý, Máy tính…), hay bét ra cũng… Sinh ngữ (“để nó dùng sau này”) mà “tương”.

Trường Thu Vân có ba Phân ban: Nhạc, Thể dục và Toán – Ngôn/Ngoại ngữ. Ba năm trước, kể ra, có lẽ nếu Thu Vân vào được Toán – Ngôn/Ngoại ngữ thì mẹ cún hài lòng nhất. Nhưng khi đến đăng ký vào đó, thì hết chỗ ;). Thể dục thì nghe có vẻ… cơ bắp quá, chỉ còn Nhạc, mà muốn vào cũng phải qua sơ tuyển. Thu Vân, lúc ấy, không thấy có bất cứ khả năng & năng khiếu đàn ca sáo nhị gì “lộ thiên” cả, nên bố mẹ rất lo không biết ra sao. Nhưng rồi, cũng qua, và thế là trong thư gửi về nhà, bố mẹ được dịp khoe Thu Vân học “chuyên nhạc” ;)

3. Nhưng khi Thu Vân vào học một thời gian, bố mẹ mới yên tâm rằng, thực ra, gọi là “phân ban” này nọ, nghĩa là về môn ấy mỗi tuần chỉ học nhỉnh hơn các “phân ban” khác 2 tiết thôi (dĩ nhiên có phần nâng cao hơn ít nhiều, về nội dung môn học), chứ kỳ thực bên này họ dạy rất đều, rất căn bản và toàn diện về mọi môn, cấm thấy tệ nạn “học lỏi”, “học lệch” như ta.

Nên, sau vài năm, thấy Thu Vân “tự nhiên” biết hát (và còn tự cho rằng mình hát hay… nhất nhì lớp), chơi được nhạc cụ (cái này thì có học thêm, ngoài nhà trường), và tất cả các môn khác cũng đều có học lực OK cả (trong khi, xem chương trình học, bố cún thấy bao la lắm, có nhiều cái ngay bố cún cũng lơ mơ, ví dụ như các môn về Môi trường, Sinh/Thực vật, hay Ngôn ngữ/Lịch sử…), thì mẹ cún hình như cũng đỡ lo và dần dần tin tưởng rằng “Tây” nó dạy bài bản lắm, khoa học lắm, tử tế và chu đáo lắm. Hay nhất là trẻ con học vui vẻ, không bị nhồi nhét, lại suốt ngày có những chương trình ngoại khóa như xem kịch, bảo tàng, triển lãm, tìm hiểu thiên nhiên…, tiếp thu mọi kiến thức rất tự nhiên mà cấm thấy lúc nào trẻ con kêu chán, hoặc than phiền bị đè nặng lên đầu.

Đồng thời, một “huyền thoại” nữa - chả hiểu do ai nghĩ ra, nhưng lan truyền khá mạnh trong giới phụ huynh Việt Nam, theo đó, “Tây” nó chỉ giỏi… về sau thôi, chứ tiểu học nó thua xa mình, chỉ Việt Nam mình là nhất, Việt Nam mình thông minh, (chương trình giáo dục) Việt Nam mình học nhiều, học khó… - cũng bị phá vỡ: Thu Vân, cố gắng bền bỉ và kiên tâm, thì thuộc nhóm khá - giỏi trong lớp, nhưng không hề có chuyện do gen “Việt Nam mình” có gì nổi trội, dĩnh ngộ hơn Tây. Càng không có chuyện chương trình học của Việt Nam có gì hay ho đáng kể cả…

(Dài kỳ - Sẽ tiếp)

Lá cải & Putin

Báo chí các nơi mấy hôm nay đều đưa tin Putin đã bỏ vợ, để chuẩn bị lấy vợ mới. Báo Việt Nam, dăm ba ngày sau khi “Moskovsky Korrespondent” đưa tin, cũng đưa lại.

(NCTG chính ra biết tin này khá sớm, có lẽ chỉ vài giờ sau khi “Moskovsky Korrespondent” và các blogger Nga bàn tán thôi, chứ khi ấy tin chưa lan ra mấy. Nhưng sau đó Mẹ Dế “khuyến cáo” là không nên đưa tin “lá cải”, có vẻ ít cơ sở và chưa được kiểm chứng… nên NCTG đành ngậm ngùi để các bạn đồng nghiệp ở nhà… đưa mất đề tài hay, sau đấy… vài ngày ;)).

Nghĩ cho cùng, tin lá cải cũng là một phần của đời sống (đáp ứng tâm lý thích… thị phi của người đời), và là thứ tin đôi khi đem lại cái... háo hức “lành mạnh” và dễ thở cho người đọc, sau khi bị tra tấn liên miên những cái nhức đầu. Vả lại, vì chính khách ăn lương dân, mà lương rất hậu hĩnh (dù nhiều khi họ “phá” nhiều hơn “xây”, hành dân nhiều hơn là cống hiến, là làm “đầy tớ’ cho dân…), nên chính khách nên để báo chí thọc sâu vào đời tư, mà chớ nên kêu ca là bị “mất uy tín”, bị “bên xấu” này nọ… Nếu không có sự chịu đựng như thế, chớ chọn nghề chính khách!

Như ở Hungary, chính trị dĩ nhiên là thối nát, nhưng cũng có một vài điểm tiến bộ đáng khích lệ. Chẳng hạn, năm ngoái, cảnh sát Hungary đã không truy cứu hình sự những kẻ ném trứng vào thủ tướng Gyurcsány Ferenc nhân ngày kỷ niệm cách mạng 15-3, vì họ cho rằng vì đây không phải là hành vi phạm tội, cũng không phải là vi phạm. Theo lý giải của cảnh sát, nếu giả sử trứng bị ném trúng là thường dân, trên nguyên tắc, kẻ ném đã “xâm phạm nhân phẩm” người khác. Nhưng nếu đó là chính khách thì theo quyết định của Tòa án Hiến pháp Hung, "nạn nhân" phải biết "chịu đựng" (hơn thường dân). Đây là quan điểm các quan chức Sở Cảnh sát Budapest BRFK - bản thân thủ tướng Hung cũng cho rằng từ lâu nay, ông ta đã chuẩn bị tinh thần là có thể sẽ bị ném trứng bất cứ lúc nào. Ông Gyurcsány Ferenc còn nói đùa: "Giá người ta ném tôi bằng cà chua thì có phải hay hơn không!"

Thế nên, đọc bản tin của “VnExpress” “Báo đưa tin Putin sắp cưới vợ đóng cửa”, thấy chán nản cho Nga! Cho dù, theo bài báo, “chủ sở hữu tờ báo - Công ty Truyền thông Quốc gia - cho hay TBT Grigory Nekhoroshev đã từ chức và báo này tạm thời đình bản vì "lý do tài chính", và giám đốc Công ty Artyom Artyomov cho hay là "việc đóng cửa tờ báo không hề có liên quan gì tới chính trị", nhưng việc ông TBT từ chức và báo tạm thời đóng cửa chỉ vỏn vẹn vài sau khi Putin bác bỏ thông tin do báo đưa ra, cũng khiến bất cứ ai có suy nghĩ thông thường, phải liên hệ hai sự việc đó. Và, cho dù chính quyền Nga có thanh minh thanh nga thế nào đi nữa, chắc cũng ít người tin, là Putin không liên can trong vụ này.

Dĩ nhiên, Putin được dân Nga (và Việt Nam) rất tôn sùng, vì nhiều lý do. Cũng cần nói là bộ máy PR thời Putin đã hoàn thiện hơn rất nhiều so với thời Yeltsin chẳng hạn. Tất nhiên, Putin có thể biện bạch (và nhiều người tin) là Nga có mô hình dân chủ riêng, không (cần) giống Phương Tây, cũng như phần còn lại của thế giới.

Có điều, theo bố cún, có lẽ phải một thời gian nữa, dân Nga (và nhiều người khác) mới thấy được cái tệ hại của triều đại Putin đôi với nền dân chủ và xã hội Nga.

Một biểu hiện của nó, đã được thể hiện ngay trong vụ báo chí phải đóng cửa (tạm coi là ít nhiều xuất phát từ lý do “đưa tin bất lợi cho lãnh tụ”) này…

(*) Ảnh minh họa là cô bồ giả định của Putin.

(Mắc) Dịch

Có người hỏi sao bố cún không đưa vụ “Những ngọn nến cháy tàn” (mà bố cún tương đối “liên đới”) lên blog. Câu trả lời đơn giản: những trò bẩn thỉu và tệ hại này, có lẽ chả cần phải đưa lên, làm “vấy” bầu không khí vốn trong lành và “lành mạnh” (bạn myselfvn hiểu chữ “lành mạnh” này đấy ;)) ở đây.

Tuy nhiên, dầu sao thì vụ này cũng đưa ra nhiều “gợi mở”, "tham chiếu", ví dụ vấn đề dịch tác phẩm văn học Tây ra ta thế nào là hay, mà bạn Linh có làm một entry, nhân bài viết của Song Anh trên báo “Tuổi Trẻ”. Nên bố cún cũng nói leo chút.

Xuất phát từ một câu trong bài viết, nhận xét về bản dịch của Giáp Văn Chung: "Tuy vẫn còn có đôi hạt sạn, bản dịch này, theo thiển ý của tôi, là một bản dịch rất tài, có hồn, câu chữ nhuần nhị, không bị "Tây" và cứng như nhiều dịch giả mắc phải khi chuyển ngữ một tác phẩm phương Tây", bạn Linh nhân đó “lan man về việc dịch thuật”: “Bài báo cho thấy tác giả ngầm cho rằng một bản dịch hay là một bản dịch không bị "Tây" và nhuần nhuyễn theo tiếng Việt hơn. Đây có lẽ cũng là quan điểm phổ biến đối với việc dịch ở Việt Nam. Tuy vậy, đây không hẳn là một quan điểm phổ biến lắm trên thế giới. Theo một số người, thì việc dịch một bản dịch từ tiếng "Tây" mà khi đọc nó không có cảm giác đọc là "Tây" chưa chắc đã là điều tốt.”

Bạn Linh nhận xét thế đúng mà cũng không hẳn là đúng. Song Anh khi viết và “khen” bản dịch cua Giáp Văn Chung, bố cún hiểu là tác giả bài viết “khen” “câu chữ nhuần nhị, không bị "Tây" và cứng”, chứ không phải là “khen” đọc bản dịch đó ta “không có cảm giác đọc là "Tây" như Linh nghĩ (hoặc liên tưởng về sau). Kỳ thực, bản dịch Giáp Văn Chung rất “Tây”, đọc thấy tác phẩm của… Tây ngay, nghĩa là nếu thay những tên nhân vật chính như Henrik, Konrád… thành Hùng, Tuấn, thay các địa danh Budapest, Vienna… thành Mù Căng Chải, Ba Vì… thì vẫn không ai hình dung được câu chuyện diễn ra ở Việt Nam cả ;)

Tất nhiên, quan niệm về dịch mỗi nơi một phách. Đã đành dịch trước hết phải chính xác (không được dịch sai, bậy), nhưng phong cách dịch phụ thuộc vào dịch giả, mỗi người một khác. Và phụ thuộc vào quan niệm “dịch cho ai” của dịch giả nữa. Có thể song song tồn tại những bản dịch đều chính xác cả, nhưng người xác định dịch cho đại chúng sẽ cho ra một dịch phẩm khác với người xác định dịch kiểu "hàn lâm" cho độc giả elite (với mục đích nghiên cứu - đừng nghĩ là hễ cứ elite Việt Nam thì “nghiễm nhiên” đủ trình độ đọc và đánh giá nguyên tác, mà không thông qua các bản dịch nhé ;)).

Chuyện “nuột nà” hay không “nuột nà” khi dịch thì đã là đề tài thảo luận ở Việt Nam từ khoảng thập niên 60. Bố cún còn giữ những bộ “Tạp chí Văn học” từ thời đó, bị mối xông không biết bao lần rồi, về chuyện, ví dụ, dịch “Xi măng” của Liên Xô thì phải giữ được bầu không khí sục sôi của thợ thuyền, công nhân, còn dịch cái gì đó thì phải “trang nhã”, “chải truốt”. Đại loại là, bản gốc thế nào, ta cũng nên… gần gần như thế. Ấy là chuyện đã cũ mèm.

Trả lời câu hỏi “thế nào là một bản dịch hay?”, bạn Linh đưa ra một nhận định rất mang tính… tiên đề: “Một bản dịch hay có lẽ là một bản dịch đúng với nguyên tác, không làm cho tác phẩm hay hơn hay dở đi, không làm cho tác phẩm có những vẻ đẹp mà nó không có trong nguyên tác hay mất những vẻ đẹp mà nó từng có trong nguyên tác”. Vấn đề ở đây chỉ là có tồn tại những bản dịch như thế không?

Đọc vớ vẩn một cuốn sách thì dễ, hiểu được nội dung mà nó truyền tải đã là việc khó rồi, dịch nó ra cho “hạp lỗ nhĩ” (tức là không quá ngây ngô) càng khó nữa. Chưa nói đến bản dịch hay đâu nhé.

Chuyện rất thường gặp ở Việt Nam là dịch giả… dịch sai, thấy đoạn nào khó thì lược dịch, phỏng dịch, hoặc bỏ đi. Chuyện dịch giả không hiểu lắm về tác phẩm có lẽ vẫn khá… cơm bữa, vì muốn hiểu một tác phẩm, không chỉ cần hiểu cái text của nó ở đây, mà bét ra cũng phải có một phông văn hóa nhất định để hiểu về lịch sử, chính trị, xã hội… của cái thời mà nhà văn viết tác phẩm ấy. Điều đó thì không phải ai cũng có điều kiện tìm hiểu kỹ càng…

Ngay dịch giả lắm khi cũng lơ mơ vậy, độc giả thì không nhiều người có khả năng tiếp cận với nguyên bản và đủ trình độ (ít nhất ở mức dịch giả) để đánh giá xem bản dịch có giữ nguyên được cái hay, dở của bản gốc hay không. Cho nên tiêu chí “câu chữ nhuần nhị, không bị "Tây" ở đây có lẽ phải hiểu như là, dịch giả nên có khả năng diễn đạt những câu từ, khái niệm của Tây một cách uyển chuyển trong tiếng Việt. Chứ dịch ngô nghê, ngọng nghịu, bê nguyên những cấu trúc câu, cách dùng từ của Tây vào tiếng Việt, rồi bảo “tôi trung thành với nguyên tác, Tây nó thế”, thì cũng kẹt cho độc giả Việt Nam lắm (bố ai biết… Tây nó có thể thực không, hay là do ông dịch giả… dốt tiếng Việt?) ;)

Tóm lại, từ ngàn đời nay, dịch vẫn là chuyện “mắc dịch”, “dịch tả” (tiêu chảy cấp tính)… lắm chuyện! Nhưng vẫn phải dịch! ;)

(*) Ảnh minh họa trong bộ phim chuyển thể từ tác phẩm, dựng năm 2007, toàn do các nghệ sĩ ND, ƯT thủ vai. Phim đã được tặng cho tất cả các trường trung học ở Hungary để trẻ em ngâm cứu ;)

Đời thường

Hết chuyện triều đình, về lại đời thường cái.

1. Cún, sau tới 3 tuần ốm vật vã vì virus, mà thuốc men đủ kiểu mãi không chịu đỡ, có lúc ho sùng sục rất thương, giờ dường như đã khỏi!

Lạ lắm vì vụ ốm kéo dài này của cún, vì ngay các bác sĩ cũng bảo rằng, bình thường thì trẻ con ở lứa này đâu có ốm được, nhất là vì cún chỉ bú sữa mẹ. Thời gian cún ốm, dạo đầu, cũng trùng với thời gian mẹ cún khật khừ, phải uống thuốc, nên rất khổ: để cún ăn được chút sữa ngoài thì quả là một công trình gian nan!

Nhưng thôi, mọi thứ đã qua, mọi người cũng ngạc nhiên là sao cún ốm lâu thế thì bố cún chỉ biết nói là "con virus lần này đặc biệt" :)

Bù lại, cún bây giờ (4 tháng) đã khá tự chủ trong mọi cử chỉ, hành động. Dăm ba hôm trước, cún đã lẫy được một lần, và bây giờ cứ tỉnh dậy là tìm cách lẫy, trước khi lẫy thì hò la để thu hút sự chú ý và khi lẫy không thành, cũng vậy. Ở iđểm này, cún khác chị Thu Vân (dĩ nhiên, vì cún là giai mà), chị hồi xưa làm gì cũng rất cố gắng, nhưng lặng lẽ (đúng là chị cả!)

Mai kia sẽ đưa cún đến bác sỹ kiểm tra định kỳ, cân kẹo xem thế nào. Sau đợt ốm cún nhẹ bẫng, tuy nhiên như thế có thẻ sẽ thanh tú hơn :)

2. Chị Thu Vân hè này sẽ đi nghỉ cùng các bạn 2 lần, một lần theo trường và lần kia là theo các bạn học Tin Lành. Thu Vân rất hồi hộp vì không biết có được mẹ cho đi cùng lớp Tin Lành hay không, phần vì mẹ sợ Thu Vân sùng đạo quá, có thể sẽ... đi tu hoặc truyền đạo ;), phần vì một hè mà đi mấy tuần thế, cũng là nhiều. Vấn đề là, Thu Vân viện cớ đã (đơn phương)... hứa với một bạn thân trong lớp là sẽ đi, nên lý do để Thu Vân là rất chính đáng: không thể không giữ lời hứa! ;)

Trẻ con bây giờ hay thật!

3. Bố cún vừa có một cái mobile mới, thay cho cái cũ có lẽ các tiền cũng không ai thèm lấy! Tính bố cún là vậy: tụt hậu về kỹ thuật, và không bao giờ để tâm đến việc phải thay những vật dụng kiểu như thế. Mobile thì chỉ cần (và biết) gọi, nhận điện, và SMS. Đến Thu Vân bây giờ cũng sử dụng mobile thạo gấp mấy bố rồi. Xuề xòa và lười, nên bố cún có tiếng là dùng những đồ rất cũ: như cái bàn phím thì ai đến cũng phải kêu ca vì nó đã mờ hết chữ, đánh thì kêu cùng cục điếc cả tai! Còn mobile cũ thì, mặc dù Thu Vân rất muốn có một cái để thỉnh thoảng SMS, nhưng loại cũ "ném chó chó chết" này, bảo cho Thu Vân, Thu Vân cũng không lấy gì làm thích thú.

Dùng đồ cũ thực ra còn vì một lý do khác: cái gì mình đã dùng quen, đã "ở" với mình lâu lâu rồi, trừ phi hỏng không dùng được, chứ bình thường bố cún không bao giờ nỡ bỏ. Nhà thì chật mà báo cũ chất thành núi: thỉnh thoảng mẹ cún bắt thanh lý, bố cún tiếc lắm, nhưng không muốn eo sèo, nên phải chấp nhận (khi ấy, chỉ có Thu Vân là tiếc rẻ cùng bố - tuy nhiên, Thu Vân mấy lần được đứng đầu lớp về "kế hoạch nhỏ" giấy vụn từ báo của bố ;)). Rồi, phòng nào cũng bừa bộn những monitor, ổ cứng cũ, từ thời... 486: cứ nhìn đống máy ấy, lại nhớ hồi cặm cụi với cái màn hình đen trắng, Win 3.1 (dàn trang và viết loại máy cũ ấy nhanh lắm nhé, và không bao giờ bị lỗi như những hệ điều hành sau này cả ;)), mà cũng ra bao sách, báo...

Trở lại vấn đề, dù không muốn nhưng mẹ cún dùng quyền tối thượng, áp tải đi mua mobile mới "để còn giao dịch" ;). Thực ra cũng buồn cười: bây giờ, mua một cái máy tính, máy ảnh hay mobile loại bình thường, tức là dùng cho những nhu cầu hàng ngày, không phải thứ sang trọng, thì cũng như mình đi mua quả chuối quả cam vậy. Thế mà với bố cún, trong lòng vẫn rộn ràng như thời... bao cấp, khi đi tậu cái xu-von-tơ, hay quạt tai von. Cảm giác rất lạ! Kỳ quặc!

4. Giả nợ Minh & Ngọc vụ Anh Khoa:

- "Bao giờ biết tương tư" không có mp3, cũng không rõ là có ở đâu không. Ở 2 CD của Anh Khoa ("Anh đến thăm em đêm ba mươi", thu cùng Họa My từ hồi 1992, và "Khúc thụy du", 2006), thì không có. Để thử hỏi trực tiếp anh ấy xem.

- CD "Khúc thụy du" tìm mãi không ra nên tạm úp một bài cũ đã nhé, sẽ truy tầm sau: "Phút cuối" (Lam Phương)

Sẽ viết tiếp en-rờ-ri này sau khi đi làm về...

(*) Ảnh minh họa đã cũ, cách đây cả tháng, vì máy ảnh bố cún để quên ở cơ quan mà chưa buồn vào lấy :((