Vụ Chanh & Trà

Như đã biết, ở phiên sơ thẩm, Trà thắng, Chanh thua.

Nói đúng hơn, vụ ca sĩ Phương Thanh kiện blogger Cô Gái Đồ Long (vì, ký giả Hương Trà và blogger Cô Gái Đồ Long được coi là hai thực thể độc lập ;)), từng được báo chí nói nhiều, cho rằng phán quyết của tòa có thể đặt ra một tiền lệ, v.v... và v.v… Cái đó hạ hồi phân giải, công bằng mà nói có lẽ bên nào cũng có chút lý riêng của mình, nhưng khi đến tòa, cần bằng cứ cụ thể và cứ chiểu theo luật mà xử, chứ tình cảm có thể có ít vai trò ở đây (cái này cũng tương đối, tùy Hội đồng Xét xử ;))

Nhà mình thử bình luận kết quả sơ thẩm nhé. Liên quan đến vụ này, bố cún chỉ hơi có một thắc mắc “ngoại vi” như vầy, khi xem một đoạn trong entry “Cô Gái Đồ Long ra tòa...”:

+ Tui bình chọn cho câu hay nhất trong phiên tòa khi bồi thẩm đoàn hỏi: "Nếu xin lỗi, nguyên đơn nghĩ là các báo sẽ đăng trong mục nào không?" Phương Thanh tự tin trả lời: “Chỉ cần Hương Trà viết nội dung xin lỗi, còn việc liên hệ với 3 tờ báo tôi sẽ làm” (!) Không biết các TBT từng cho đăng tải những bài viết mang tính hạ bệ tui, nghĩ gì về câu phát biểu đó!

Bố cún không rõ muốn đăng một lời xin lỗi trên báo ở Việt Nam, thì như thế nào? Lẽ thường, có thể làm như một quảng cáo trả tiền chứ nhỉ? Chả đi ngược lại lợi ích quốc gia, cũng không sợ sang lề trái gì cả! Về nguyên tắc thì nếu cần phải đăng xin lỗi, Cô Gái Đồ Long có thể đăng trên báo nào chả được, miễn là thỏa thuận được về hình thức, nội dung và giá cả. Phương Thanh lại đảm nhiệm được phần “liên hệ", có khi cũng sẵn sàng trả tiền luôn cho báo để được thấy câu xin lỗi, thì càng hay chứ sao (trong trường hợp Cô Gái Đồ Long buộc phải xin lỗi).

Nói thêm về chuyện quảng cáo trả tiền, bọn Tây có thể cho đăng những quảng cáo chính trị có nội dung đi ngược hẳn với quan điểm tờ báo, chả sao, miễn trả đủ tiền, sòng phẳng, và đề rõ ràng là QUẢNG CÁO TRẢ TIỀN là được. Đấy, cũng có thể gọi là một VĂN HÓA nhỉ?

(Tư liệu - Bạn hỏi, chúng tôi trả lời ;)) Phạm Duy và "Bến xuân"

Hôm qua, trên "Tuần Việt Nam" có bài "Bến Xuân" và giai thoại về mối tình dang dở" về mối tình của Văn Cao với Hoàng Oanh, là nguồn cảm hứng cho nhạc sĩ viết bài "Bến xuân".

Chuyện này, đâu đó rải rác đã có nhiều người nhắc đến. Tác giả Exorbinossimo của bài viết này có thể hơi thêm mắm thêm muối cho câu chuyện trở nên du dương, hấp dẫn (như thể anh/chị ta được chứng kiến, "nằm trong chăn" không bằng ;)), ví dụ như đoạn tả thực: "Cái ngày hôm ấy, trời nóng, Văn Cao cởi trần nằm bò ra sáng tác." Không thấy dẫn nguồn, tuy nhiên Văn Cao - cho dù thời ấy là một thanh niên điển trai - nhưng gày gò thế, mà trần như nhộng, e rằng... không mỹ thuật lắm ;)

Dầu sau, chính thức nhắc lại một ca khúc thuộc loại lãng mạn nhất của Văn Cao (mà sau này, độ bốn chục năm ròng, người yêu nhạc ở Việt Nam cứ phải nghe qua phiên bản "Đàn chim Việt" với phần lời có nội dung yêu nước ;), cũng là điều hay.

Phạm Duy đánh giá cao "Bến xuân", vì khi đó "chưa ai có thể mô tả cái đẹp của [...] người đẹp trong cảnh đẹp nơi "Bến Xuân" như Văn Cao", và ông coi đó là một trong loạt ca khúc "xưng tụng người con gái Việt Nam" mà không nhạc sĩ nào thời nay bì kịp Văn Cao (ý nói, Văn Cao... tán gái tuyệt vời, cho dù xem các video thời cuối đời cụ thì đấy chỉ là những mối tình câm lặng, một chiều, e ấp... từ phía người nhạc sĩ (cũng không biết có nên tin Văn Cao hay không? ;)).

Liên quan đến "Bến xuân", Sài Gòn "cũ" (và các nhà in thời 1942-1954) đều đề tác giả là Văn Cao & Phạm Duy. Ở miền Bắc trước 1975 và Việt Nam sau mốc đó, như đã nói ở trên, "Bến xuân" ít được biết đến, thay vì "Đàn chim Việt"; vả lại, cái tên Phạm Duy bị cấm tiệt bao lâu, nên giờ VTV đưa lại "Bến xuân" với cặp tác giả Văn Cao & Phạm Duy (bạn 2Ti có can dự vụ này không?), có mấy độc giả đặt câu hỏi, Phạm Duy có liên hệ gì đến bài này, có phải Văn Cao & Phạm Duy sáng tác chung không?

Bố cún làm mất cả bộ Hồi ký PD 3 tập (bị cướp thì đúng hơn! ;)), mà ngại tra trên máy tính, nên không trích lại được đoạn Phạm Duy kể về vụ này trong Hồi ký. Tuy nhiên, tốt nhất là cứ phỏng vấn ngay "đương sự", tránh đoán mò, nói bậy, tam tứ sao thất bổn! Thì được câu trả lời rất nhanh, rõ ràng và chính thức như sau:

"Anh Linh, tôi nhờ anh trả lời. Bài "Bến xuân" có hai lời. Lời hai là của Phạm Duy. (Ảnh trên)

Lúc Văn Cao soạn "Bến xuân", tôi ở bên cạnh ông và có góp chút ý kiến cũng như yêu thích bài hát nên soạn lời hai.

Tôi không bao giờ nhận bài "Bến xuân" là của tôi, chuyện tôi soạn lời hai chỉ là rất phụ. Vả lại ca sĩ thường chỉ hay hát lời 1, cho nên không cần đề tên tôi làm gì..."

Minh copy lại câu trả lời này cho mấy độc giả của VNN đi ;)

Mối tình đầu ;)

Không biết viết gì hôm nay nên bốt 1 bài cũ :)

KỶ NIỆM ĐẦU ĐỜI

"Gia đình mình đi sơ tán chưa em
Chiều thứ Bảy em có về phố nhỏ
Có ngập ngừng trước khi gõ cửa
Lá sấu rơi xúc động bên thềm"
("Dòng chữ cho em", Thanh Thảo)

Năm ngoái, nhân dịp 25 năm ngày kết thúc cuộc chiến Việt Nam, một tờ báo nọ có đề nghị tôi viết vài dòng cảm tưởng: vào NGÀY ĐÓ, NĂM NÀY, tôi ở đâu, làm gì, có ấn tượng gì đặc biệt v.v...? Nhận lời, tôi đã ngồi vào bàn và viết một mạch như bị ma ám; mấy dòng đầu là một kỷ niệm khó quên của tôi:

"Tôi không có ý niệm gì lắm về những năm sơ tán và chạy tàu bay Mỹ, ngoại trừ một vài hình ảnh nhạt nhòa: tiếng còi báo động rú ngày đêm; giọng nói trầm bổng, đầy xúc cảm của người phát thanh viên Đài Tiếng nói Việt Nam qua chiếc tờ-ran-di-tô cổ lỗ sĩ; chiếc hầm trú ẩn tối tăm, ẩm ướt ở ngay trong vườn nhà; cô bạn gái nhí nhảnh, thân thiết trên một miền thượng du Bắc Việt; những buổi tối rủ nhau đi bắt đom đóm làm đèn; những trò chơi tinh nghịch, trong đó có một trò rất bẩn thỉu là - xin lỗi quý độc giả! - hai đứa rủ nhau cùng đi ị ngoài cánh vườn rộng mênh mông của gia đình cô bé..."

Gần một năm trôi qua. Đêm nay, không sao ngủ được, tôi bần thần lần giở mấy cuốn nhật ký ra đọc. Hồi xưa, ông ngoại tôi có cả thảy 4 đứa cháu nội ngoại và khi chúng còn nhỏ, ông tôi đã viết nhật ký cho cả 4 cháu. Tự nhiên, tôi tìm được đoạn này, trong cuốn ông viết cho cô em gái tôi:

"2/12/1973.

Hôm nay anh Hoàng Linh viết bức thư đầu tiên cho chị Hạnh. Ông ghi lại nội dung vì bức thư này là bức thư anh tập viết đầu tiên. Thư nói:

"Hạnh thân mến,

Linh vừa nhận được thư của Hạnh. Linh mừng lắm. Bao giờ Hạnh về chơi với Linh. Chúc Hạnh học giỏi và nhận lời thi đua với Hạnh.

Hoàng Linh"

*

Hạnh, chính là cô bé hồi nào mà tôi đã làm quen khi cả gia đình tôi lên sơ tán ở Thái Nguyên, thời "đế quốc Mỹ leo thang mang bom ra tàn phá miền Bắc xã hội chủ nghĩa" (đây là cách nói dạo ấy). Hồi đó, nhà tôi ở đối diện với nhà Hạnh. Bố của Hạnh, ông Đường, về sau dẫn một cánh quân vào tấn công Sài Gòn. Ông còn tiếc mãi là trong chiến dịch 1975, đoàn quân của ông chỉ "chậm chân" một chút, chứ không, lẽ ra chính ông phải là người đưa quân vào giải phóng Sài Gòn. Do lỡ dịp đó, nên ông chỉ dừng lại ở cấp đại tá, không được lên tướng.

Tôi và Hạnh thân nhau lắm. Có cái gì cũng chia nhau. Nhất là nhà Hạnh lại có nhiều trái cây và những món xôi, chè... rất ngon do bà Huệ, mẹ Hạnh, thường nấu. Có một bận, nhà Hạnh còn bắt được một con kỳ đà khá to, bá Huệ (tôi gọi như thế) nấu cháo đãi mọi người, ai nấy vừa ăn vừa tấm tắc khen "đúng là ngọt hơn thịt gà!", nhưng tôi sợ không dám nếm vì trước đó đã trông thấy cảnh con kỳ đà bị nhốt trong một cái rọ tre, hơi hãi.

Quấn nhau cả ngày chưa đủ, cứ tối tối, 2 đứa lại rủ nhau ra vườn chơi ú tim hay trốn tìm với lũ trẻ con hàng xóm. Vào những đêm tối trời, cái vườn rộng thênh thang nhà Hạnh quả là đầy bí ẩn dưới ánh sáng nhờ nhờ, lập lờ của hàng vạn con đom đóm bay tứ phía. Nhiều khi, đang chạy như ma đuổi, thoáng nhìn bóng thằng bù nhìn rơm cứ tưởng là ai đang đứng giơ tay, cả bọn lại thét lên vì giật mình, nhưng vẫn thích và chả đứa nào bỏ cuộc cả. Chẳng hiểu sao mà hồi đó 2 đứa tôi không biết sợ là gì: có bận, khi trời đã tối om, bọn tôi còn chui vào một cái miếu ngay dưới một gốc cây đa đại thụ, nơi mà mọi người bảo là có một con xà tinh cai quản. Bằng chứng là thức ăn mà dân tình mang đến cúng vào ban ngày, cứ qua một đêm là hết sạch. Thế là đêm hôm ấy, 2 đứa lò mò rủ nhau vào xem có rắn thật không. Cũng hồi hộp lắm, đứa nào đứa nấy trống ngực đậm thình thình, nhưng rốt cục thất vọng vì chả có gì cả!

Còn cái trò rủ nhau đi ị trong vườn cũng là chuyện thực 100%. Tất nhiên là không đến nỗi ngồi ngay cạnh nhau - dạo đó bọn tôi ít nhiều cũng đã biết ngượng rồi -, thường là mỗi đứa chọn một gốc cây, cốt sao để khỏi thấy mặt đứa kia là được rồi. Cái kỳ quái ở đây là mỗi lần "hành sự" xong, lập tức mấy con chó to đùng nhà Hạnh lại vù ngay đến giải quyết "hậu quả chiến tranh". Bây giờ có kể ra, chắc bọn trẻ chả tin...

Chúng tôi còn những dịp cùng nhau đi tắm và vầy nước ở con suốt cách nhà chừng 100 mét. Suốt hẹp thôi, có lẽ chỉ vài thước, nhưng dài lắm (tôi chưa bao giờ đi đến ngọn nguồn của nó cả) và cũng có những lúc nước chảy khá xiết. Những trò nghịch ngợm, đi lại chơi bời ngang suối thì Hạnh bạo dạn (và can đảm) hơn tôi nhiều: lắm khi, Hạnh phải giơ tay cho tôi bám, hoặc kéo, tôi mới dám đi theo. Có lần, người ta đồn là phát hiện ra dấu vết biệt kích "ngụy" ở đâu đó. Mấy con chó lập tức được huy động đi đánh hơi và dân trong làng nhào đi mọi ngả kiếm tìm. Loài chó tinh thật: chỉ cần cho nó ngửi hơi tí chút, là cứ thế chúng chạy dọc theo suốt, đến tận đầu nguồn thì phát hiện ra một bộ quần áo kẻ nào bỏ lại. Nhưng cũng không biết là có phải biệt kích thật không vì bọn tôi trẻ con, theo đuôi người lớn một đoạn thì bị đuổi về nhà, và cũng chỉ được nghe kể đến thế.

Chinh chiến ở đâu không biết, nhưng vùng Thái Nguyên thật thanh bình. Thỉnh thoảng lắm mới nghe tiếng máy bay, nhưng không ầm ĩ như ở Hà Nội; chắc bọn Mẽo cũng không định rải thảm miền rừng núi ấy. Vào những ngày cuối cùng, loa phóng thanh đưa tin tình hình chiến sự đã tạm yên, bà con Hà Nội lên sơ tán có thể trở về. Nhưng tôi (và cả Hạnh) chỉ muốn cứ chiến tranh tiếp đi, để hai đứa được tiếp tục chơi với nhau! Ngày chia tay, tôi còn nhớ ông tôi bật cái đài bán dẫn - hồi đó quí hơn vàng! - và bài hát "Việt Nam, trên đường chúng ta đi" vang lên rất hùng tráng. Ai nấy hồ hởi sắp xếp đồ đạc chuẩn bị lên đường. Riêng tôi và Hạnh, đã khóc hết nước mắt!

Sau khi về Hà Nội, tôi và Hạnh không bao giờ có dịp gặp nhau nữa. Ông Đường, bố của Hạnh, mỗi lần đi công tác, thỉnh thoảng có ghé nhà tôi chơi, nhưng cái khoảng cách Hà Nội - Thái Nguyên dường như quá xa xăm vào thời đó nên 2 gia đình cũng chẳng có ý dinh cả nhà lên thăm nhau. Thời gian sau, hầu như tôi không được biết chút gì về Hạnh.

Cho đến tận năm 1985. Tôi đã học gần xong ngoại ngữ ở trường Thanh Xuân và rậm rịch cho chuyến đi Hung thì bố Hạnh - lúc đó đã về hưu - có lên Hà Nội chơi và đến thăm nhà tôi. Ông cho biết Hạnh đã qua Tiệp (không nhớ là làm gì, chắc là đi lao động) và phàn nàn: "Con bé bây giờ ăn chơi lắm, lúc nào cũng xà phòng, nước hoa thơm nức, lại còn guốc cao nữa chứ. Ăn mặc thì phong phanh. Rõ chướng mắt!" Dịp ấy, tôi đang hào hứng với cái ý nghĩ sắp được thoát khỏi gia đình, bay nhảy bốn phương trời, nên nào có để ý mấy đến lời ông Đường. Và dường như cũng quên khuấy đi cô bạn thân thiết thuở trước!

Thời gian trôi qua. Tôi đã viết hàng ngàn, hàng vạn lá thư, nhưng bây giờ ngồi nghĩ lại, chắc không có lá nào giản dị và trong sáng như lá thư đầu đời ấy. Cho đến đêm qua, đọc lại những trang nhật ký. Một thời thơ ấu, một vùng trời quá khứ lại ùa về, mát rượi và tinh khôi! Bỗng dưng, tôi có cảm giác như chẳng có gì đổi thay dù bao năm đã trôi qua, tôi vẫn là một cậu bé lên bốn, dắt tay một cô bé cùng tuổi (Hạnh hơn tôi vài tháng) lang thang dạo bước trong cánh rừng thưa lúc nào cũng râm ran tiếng côn trùng và cây cỏ (hồi ấy, bọn tôi có cảm giác như cỏ cây hoa lá cũng biết thở, biết trò chuyện)...

Khi đọc bài viết về ngày 30-4 của tôi, anh Trần Hoài Thư, một nhà văn sống ở Mỹ đã khuyến khích tôi viết lại những kỷ niệm thời thơ dại trên vùng thượng du Bắc Việt, mà anh ấy cho là chắc hẳn phải "tuyệt đẹp". Chả hiểu vì sao, dạo đó tôi đã không viết. Để giờ đây, trong một đêm trằn trọc, tôi có dịp lan man với các bạn về một cái gì đã trôi qua và không bao giờ trở lại.

Nhưng những kỷ niệm long lanh thì vẫn còn, vĩnh viễn, không phai mờ!

(9-2-2001)

(*) Ảnh trên là Hạnh, ngày 22-11-1985 :)

28-2

1. Hôm nay, chiều đi học về, Thu Vân đã bố trí rủ một bạn mẹ Hung & bố Nhật (tên là Juli), thuộc loại thân nhất với Thu Vân, về nhà để cùng chuẩn bị quà sinh nhật cho bố.

Hai đứa loay hoay độ 30 phút, thì làm được 1 tấm card khổng lồ trên bìa các-tông (ảnh trên). Nôi dung là:

Thư:

CHÚC MỪNG SINH NHẬT! JULI VÀ SZILVI (tức Thu Vân) và LILI (chị em song sinh của Juli) và thay mặt lớp Ba chuyên Nhạc!

HAPPY BIRTHDAY!

Thiệp này ba chiều, ví dụ, cánh cửa nhà có thể mở ra được, hoặc phong bì cũng vậy. Nên chụp lại không thấu hết cái sự mỹ thuật của nó!

Đây là tấm thiệp kỷ lục về độ hoành tráng và về sự phối hợp quốc tế Á - Âu uyển chuyển mà bố nhận được trong đời!

2. Có một tấm thiệp khác, cũng rất mỹ thuật và chữ đẹp, phương phi, bay bướm, lẽ ra phải đến từ dịp... Tết ta, nhưng hôm nay mới đến. Tuy nhiên, lần này thì sự chậm trễ của nhà bốt lại hóa ra rất đắc dụng!

3. Ngoài ra, những tấm thiệp điện tử cũng rất dễ thương, nhạc dạt dào cả :)

Bố cún đã nhận được tất cả, rất cảm động, và... thơm tất cả! ;)

Lá thư tình đầu tiên :)

Đặt gạch ở đây đã, sẽ hầu chuyện cả nhà sau :)

"Cho nhau" - Cho Minh ;)

Chuyện để tài cho dễ thở chút, theo đề nghị của Con gái Tràng An ;)

1. Nhân Minh yêu cầu, bốt lại bài "Cho nhau", viết từ năm 1957 ở Sài Gềnh, điển hình của loại "Nhạc tình cảm tính" của Phạm Duy (PD). Tức là kiểu yêu nhau, mê mẩn nhau, không còn biết giời đất gì hết, cũng không cần cảnh vật hỗ trợ, kiểu "nai vàng ngơ ngác"... Như chính PD đã nói, "nhạc tình cảm tính của tôi khác với nhạc tình của Lê Thương, của Đặng Thế Phong… ở chỗ: hai người yêu nhau không cần phong cảnh nào cả, không cần “thuyền mơ”, “suối mơ”, “bến xuân”, chỉ có anh và em, chỉ có “ngày đó chúng mình yêu nhau”, “đừng xa nhau”, “kiếp nào có yêu nhau”. Đại khái thế". (PD hóm phết: kết luận phát biểu về một dòng nhạc khét tiếng mà hơn 50 qua, đến giờ vẫn làm khối người bê bết - trong đó có Minh ;) - bằng một cái phẩy tay, kiểu lãng xẹt "đại loại nó là như vầy :)).

"Cho nhau", hiển nhiên là một đại tác phẩm của PD, nhưng ngoài nhạc điệu rất hay rồi, thì ca từ bài này mới thật là khủng khiếp! Yêu như thế, chết đi cho rồi, ngay từ khi... mấp mé muốn yêu, nhưng yêu chưa được ;) Thử đọc lại nhé, chưa cần nghe nhạc!

Cho nhau chẳng tiếc gì nhau
Cho nhau gửi đã từ lâu
Cho nhau cho lúc sơ sinh ngày đầu
Cho những hoa niên nhịp cầu
Đưa tuổi thơ đến về đâu?
Cho nhau nào có gì đâu!
Cho nhau dù có là bao
Cho nhau cho phút yêu đương lần đầu
Cho rất luôn luôn cuộc sầu
Cho tình cho cả niềm đau.
Cho nhau làn tóc làn tơ
Cho nhau cả mắt trời cho
Cho nhau tiếng khóc hay câu vui đùa
Cho chiếc nôi cho nấm mồ
Cho rồi xin lại tự do.

Cho nhau ngòi bút cùn trơ
Cho nhau đàn đứt đường tơ
Cho nhau cho những câu thơ tàn mùa
Cho nốt đêm mơ về già
Cho cả nhan sắc Nàng Thơ.
Cho nhau tình nghĩa đỏ đen
Cho nhau thù oán hờn ghen
Cho nhau, xin nhớ cho nhau bạc tiền
Cho cõi âm ty một miền
Cho rồi cho cả đời tiên.
Cho nhau này dãy Trường Sơn
Cho nhau cả bốn trùng dương
Quê hương xin vẫn cho nhau như thường
Cho dứt tay chia đôi đường
Cho rồi, xin chẳng còn vương!

Phạm Duy đã viết về "Cho nhau" như sau:

... Từ 1956 cho tới 1962, tuy vẫn soạn nhạc tình, nhưng không bao giờ tôi có đủ lời ca và tấm lòng để nói lên tất cả những hoan lạc, khổ đau của những cuộc tình. Cho nên tôi phải vay mượn tiếng lòng của những người khác, bằng cách phổ nhạc rất nhiều bài thơ tình bất hủ, lúc trước là của Lưu Trọng Lư (HOA RỤNG VEN SÔNG, VẦN THƠ SẦU RỤNG, THÚ ÐAU THƯƠNG...), Huy Cận (NGẬM NGÙI), Xuân Diệu (CHIỀU), Hàn Mặc Tử (TÌNH QUÊ), Bích Khê (TỲ BÀ), Ðỗ Quý Toàn (MUÀ XUÂN YÊU EM), Cung Trầm Tưởng (MÙA THU PARIS, TIỄN EM, CHIỀU ÐÔNG, BÊN NI BÊN NỚ, lúc sau là của Phạm Thiên Thư (NGÀY XƯA HOÀNG THỊ, EM LỄ CHÙA NÀY...), Phạm Văn Bình CHUYỆN TÌNH BUỒN) v.v...

Trước và sau đợt tình khúc tìm nhau, dìu nhau, kiếp nào có yêu nhau, đừng xa nhau... tôi còn soạn thêm dăm ba bài hát trước khi chúng tôi xa nhau. Trước hết là bài CHO NHAU. Trong bài này tôi muốn được dâng cho người yêu tất cả, không thiếu một thứ gì, chỉ xin giữ lại một điều: đó là sự tự do cho nhau.

Thụy Khuê, trong "Thái Thanh, tiếng hát lên trời" (tập "Sóng từ trường"), nhân Thái Thanh "hát sai" một hai từ trong "Cho nhau", thì "bình loạn" rất "phiêu" (từ trong nước hay dùng, bố cún không hiểu nội dung lắm, nhưng cứ cọp đại, vì thấy ngồ ngộ):

Trong những cassette giới thiệu nhạc của mình, Phạm Duy một đôi lần có lưu ý Thái Thanh thỉnh thoảng hát sai. Dĩ nhiên một tác giả có quyền đòi hỏi người khác phải trung thành với văn bản của mình; riêng trong nghề ca xướng, nghệ nhân vẫn có thông lệ đổi vài chữ cho hợp với hoàn cảnh, nhất là ở Việt Nam, nền văn nghệ trình diễn vốn dựa trên truyền thống truyền khẩu lâu đời.

Ví dụ như bài "Cho nhau", Phạm Duy viết:

Cho nhau ngòi bút cùn trơ...
Cho nhau, cho những câu thơ tàn mùa
Cho nốt đêm mơ về già

Thái Thanh hát:

Cho nhau ngòi bút còn lưa
...
Cho nối đêm mơ về già

Lưa là một chữ cổ, có nghĩa là còn sót lại, nhưng mang một âm thanh u hoài, luyến lưu, tiếc nuối. Ca dao Bình Trị Thiên có câu:

Trăm năm dù lỗi hẹn hò
Cây đa bến Cộ con đò vắng đưa
Cây đa bến Cộ còn lưa
Con đò đã thác năm xưa tê rồi.

Chính Phạm Duy cũng có lần sử dụng chữ lưa trong bài "Mộng du": "Ta theo đường mộng còn lưa..." Dĩ nhiên ngòi bút cùn trơ chính xác hơn, nhưng không thi vị bằng ngòi bút còn lưa.

"Cho nốt đêm mơ về già", như Phạm Duy đã viết, là cho phứt đi, cho đi cho xong. Thái Thanh thay chữ nốt bằng chữ nối, tình tứ và thủy chung hơn: những giấc mơ về già chỉ là tiếp nối những giấc mơ tuổi xuân mà anh không tặng được em vì gặp em quá muộn; cho nhau chỉ còn trái đắng cuối mùa, nhựa sống trong thân cây chỉ còn dâng được cho em dư vị chua chát và cay đắng.

Phạm Duy viết:

Cho nhau thù oán hờn ghen...
Cho nhau cho cõi âm ty một miền

Thái Thanh hát:

Cho nhau cho nỗi âm ty một miền

Chữ nỗi vô tình buông ra mà hay hơn chữ cõi, vì cõi chỉ là một miền, một không gian, một ý niệm hiện hữu, có vẻ bao la nhưng thực ra hữu hạn. Chữ nỗi vô hình, nhỏ bé nhưng vô hạn, đi sâu vào tâm linh con người: với tuổi già nỗi chết nằm trong cuộc sống. Cho em nỗi chết là cho tất cả những niềm hoang mang, khắc khoải, đau thương còn lại, nghĩa là chút tình yêu còn lưa trong từng nhịp đập yếu ớt của trái tim đã cạn dần cạn mòn hết những mùa xuân.

Thôi, nhưng mà đừng nghe Thái Thanh làm gì, mệt người, hết nhuệ khí, cản trở lao động ;). Minh nghe Khánh Ly cũng được, nhá!

Bổ sung: Xem Minh bình PD ở đây, rất si mê, sùng kính ;)

2. Minh khoái nghe những cái này, hẳn nhiên, bệnh đã vào tới cao hoang, trầm kha rồi, Biển Thước cũng bó tay ;). Thơ Minh cũng vậy, hôm nọ bố cún vừa coi qua lại "tuyển tập", không biết kết luận gì, ngoài ba từ "nhảm" "thảm" và "âm u" (âm ty ;))!

Chẳng hạn như mấy bài sau (các trước tác thời trẻ):

ĐÊM TRẮNG

Đêm dài quá
mình em thao thức

Đốt cháy mình
trong nỗi nhớ vời vơi

Đêm thẳm sâu
vần thơ buốt nhức

Gọi thầm anh
chỉ khoảng trống chơi vơi

(Tháng 8-91)

KHÔNG ĐỀ

Những cánh hồng nhợt nhạt
Phủ đầy những trái tim đau
Những trái tim
Không úa màu
Theo năm tháng

Kỷ niệm trong
Như đáy hồ xanh thẳm

Anh thân yêu có hiểu
Những cánh hồng nhợt nhat
Cứ thế suốt đời
Rụng đầy những trái tim đau

(ĐHSPNNHN, tháng 9-1993)

Nhưng đến độ hoa niên mà vẫn thở than, kể lể dài dòng, lôi thôi thế này, cũng lạ! Cho dù, đôi lúc, cũng thấy héo hắt tia hy vọng, dầu không đáng kể mấy:

NÓI CÙNG ANH

Chắc anh chẳng thể hiểu được đâu
Em đã yêu anh nhiều đến nỗi
Có thể vì anh mà sẵn lòng đánh đổi
Những buồn vui từng chiu chắt một thời

Chắc anh chẳng thể hiểu hết em đâu
Em - ngọn lửa cuồng si
dám vắt kiệt cho tình yêu không hối tiếc
Em - con sóng khát khao
dám cuộn xé lòng mình hiến dâng cho biển
Em - cơn bão dập dồn
thổi tình yêu vào sâu thẳm tim anh

Như cơn gió nhiệt thành
Em ước mình có thể cuốn đi mọi hoang tàn của cuộc đời anh
Trả về cho anh niềm tin yêu cuộc sống
Em đã thấy mùa xuân gần lắm
Khi nhìn vào mắt anh

Nhưng em vẫn chỉ là em - quá yếu mềm, chông chênh
Người đàn bà đa đoan chơi vơi giữa hai bờ khao khát
Chẳng dám níu giữ anh cho riêng mình,
chảng dám làm khổ đau người đàn bà khác
Cũng yêu anh cuộn cháy như em
Hạnh phúc gần kề sao lại qua mỏng manh
Em không nỡ đưa tay ra với
Có nhau đó mà lại xa vời vợi
Là của nhau mà chẳng thuộc về nhau

Chắc anh chẳng thể hiểu được đâu
Khi em nói mong anh đừng hẹn ước
Đừng nói về tương lai - đừng vẽ cho em bức tranh hạnh phúc
Chuyện chúng mình ai biết sẽ ra sao

Chuyện chúng mình ai biết sẽ về đâu
Em sợ cho mình đớn đau
Khi những đền đài ta xây trong tim nhau đổ vỡ
Em sợ cho mình phải thêm một lần nữa
Bơ vơ trong thất vọng khôn cùng

Chắc anh chẳng hiểu hết được đâu
Em vẫn chỉ là em - người đàn bà đơn côi
Dẫu yêu anh cuồng say
Vẫn chẳng thể nào vượt qua được những buồn đau sợ hãi.

AN ỦI

Em sẽ không khóc nữa đâu khi ngày mai đến
Và nỗi nhớ sẽ ngủ yên
Cả niềm đau nào tưởng chừng không gánh nổi
Cũng vùi chôn trong ký ức lặng im
Khi em ngắm nhìn những đứa con của riêng em
Niềm hạnh phúc dâng lên đáy mắt
Em sẽ quên anh
Quên những gì em từng khao khát
Cả tình yêu xưa cả bao điều mơ ước
Cũng tan đi trước ánh mắt con thơ
Em sẽ yêu con bằng cả nỗi đợi chờ xưa
Bằng tất cả tình yêu em dành cho anh một thời cộng lại
Và em thấy mùa xuân ở mãi
Khi em ôm một mầm sống trong mình
Khi em hát ru con
Bên chiếc nôi tròn
Em sẽ thấy trái đất hồi sinh trở lại
Những nụ mầm vươn chồi cao mãi
Dâng cho đời hương hoa
Em sẽ không còn nhớ một nẻo đường xa
Một bến bờ chưa bao giờ tới được
Bởi hạnh phúc bao giờ cũng rất thật
Bữa cho gia đình, giấc ngủ các con yêu

Em sẽ không khóc nữa đâu khi ngày mai tới
Khi bóng anh xa khuất cuối trời
Em vẫn biết chẳng thể nào đến được
Bến bờ xưa vỡ bóng trăng rơi!

THƯ GỬI ANH (I)

Anh!
Xé lòng nhau chi
Những lời nước mắt
Quặn tim đau?

*

Có một ngày
Ta đã gặp nhau
Một ngày như thế
Đông sầu

*

Yêu làm chi
Cho tim tan nát
Mơ làm chi
Cho lòng khô khát

*

Gặp làm chi
Để rồi biệt ly?

II.

Sao nỡ bỏ đi anh
Đêm dài tàn úa
Héo hắt trăng rơi?

*

Sao nỡ đặt vào tay em
Một vì sao băng
Vụt sáng rồi vụt tắt?

*

Sao nỡ nói lời yêu em
Khi ta không thể đem con tim
Trao nhau
Khao khát?

*

Sao vội ngắm em
Bằng cái nhìn ngây ngất
Khi ta không thể là của nhau
Trọn vẹn
Suốt đời?

*

Sao nỡ nói cảm ơn em
Đã trao anh con tim nồng ấm
Lẽ nào bao đam mê say đắm
Còn lại chỉ là
Hai tiếng "Cảm ơn"

*

Khi ta không thể đến bên nhau
Xin đừng nói lời mong nhớ
Xin đừng nói lời yêu đương
Xin đừng đặt vào lòng em
Một vết thương
Tươi như buổi chiều hôm qua
Đọc thư anh viết.

Công bằng mà nói, Minh đôi lúc cũng sáng tác được dăm bảy bài thơ có chút vần điệu (để ý, trong những thi phẩm này, yếu tố "giả cổ" thường mạnh):

XUÂN LỖI HẸN

Người bỏ đi từ độ chớm xuân
Không một dòng tin, không hồi âm
Thêm mươi hôm nữa là vừa vặn
Ba vạn giây tròn ngóng cùng trông

Một mình ta uống cạn tình suông
Say cái thanh cao, cái sượng sùng
Ta say gom hết mùa xuân lại
Dệt lấy bài thơ thật não nùng

Có vạn ngày xuân đã sang sông
Tình suông ta uống cạn nhớ mong
Duy có một người không trở lại
Một người lỗi hẹn một viển vông.

CÁNH TRỞ
("Ai có về bên bến sông Tương")

Đứng bên này sông Tương
Bàng bạc trời nhớ mong
Người về như lá úa
Ta ngược đò bến sông

Trắng mòn đêm ngóng trông
Tiếng gọi đò tha thiết
Phía bên kia sông Tương
Nước cuộn dòng chảy xiết

Yếu tố "sến", cố nhiên bàng bạc, khó tránh khỏi. Nhưng đa phần là ổn, đúng cảnh đúng tình, đúng chỗ, không gây phản cảm. Thể hiện ngay cả trong một bài thơ dịch được giới chuyên môn đánh giá là không thua nguyên tác:

KHI EM THIẾU VẮNG ANH

Khi em thiếu vắng anh
Hoa kia không đẹp nữa
Bởi chẳng ai cùng em
Nâng niu màu rực rỡ

Khi em thiếu vắng anh
Trời chiều sao tàn nhanh
Bởi hoàng hôn yêu kiều
Cũng nhuốm màu tàn úa

Khi em thiếu vắng anh
Dòng nhạc sao buồn tênh
Ngàn sao thôi lấp lánh
Đêm bỗng thành mông mênh

Khi em thiếu vắng anh
Thế giới buồn lạnh lẽo
Và thiên nhiên diệu kỳ
Cũng nhạt màu úa héo

WHEN I'M MISSING YOU...
(Written by MQ Tú)

When I'm missing you
The flowers are in gloom
Cos there's no one to admire
Its beauty when in bloom

When I'm missing you
The afternoons so quickly fade
Cos the sunset doesn't remain
To cast the lovely shade

When I'm missing you
The music lacks melody
The stars loose their radiance
And the nights become so empty

When I'm missing you
The world no longer looks cheerful
And nature seems to have lost
The smile that is so wonderful

(September 2002)

v.v... và v.v...

3. Nhận định về thơ Minh, sẽ còn có nhiều, khôn xiết (nếu có nhu cầu). Tuy nhiên, mục đích của entry dài này là để cám ơn tấm thiệp (ảnh trên) từ nơi rất xa. Bưu điện Hung (và thế giới, nói chung), hay tắc trách, ẩu tả, nhưng lần này nhà bốt chuyển được đúng tay người (cần) nhận, âu cũng là đáng khen!

Đọc báo ta

Sáng nay, VNE có loan bài này, được dẫn là theo "Gia Đình và Xã Hội":

Một cô giáo vô tình làm mù mắt học sinh

Khi quay xuống xem cô giáo Mạc Thị Hinh cầm thước lệnh đánh bạn ngồi bàn dưới, Thiều không may bị đầu cây thước gẫy bật thẳng vào mắt.

Sự việc xảy ra ngày 19/12/2007, tại Trường tiểu học Hiệp An, huyện Kinh Môn (Hải Dương). Nạn nhân là cháu Nguyễn Văn Thiều, học sinh lớp 4. Hiện, một bên mắt của Thiều không nhìn thấy gì.

Chị Tô Thị Thanh (mẹ cháu Thiều) kể lại, sau khi một mắt của cháu bị hỏng, mắt còn lại của cháu Thiều cũng đang có những triệu chứng xấu. Hiện mắt bên phải của cháu đã có dấu hiệu mờ, luôn tiết ra các chất nhờn trong vắt, ngồi học một lúc là cháu lại kêu mỏi và đau mắt. Chị Thanh phải xin nghỉ hẳn việc, hằng ngày đến trường trông cháu, cứ học xong một tiết là lại phải xin cho cháu được nghỉ và nhỏ thuốc vào mắt.

Liên quan đến vụ việc này, cô giáo Hinh cho rằng: “Sự việc xảy ra là ngoài ý muốn. Tôi không hề chủ tâm làm hại em Thiều, đó chỉ là một tai nạn nghề nghiệp”.

Ông Nguyễn Văn Lâm, Trưởng Công an xã Hiệp An cho biết đã tạo điều kiện cho hai bên tự hòa giải và ngày 31/1/2008 vừa qua, cô giáo Hinh đã bồi thường cho gia đình cháu Thiều 40 triệu đồng.

Ông Trần Bình Lục, Chủ nhiệm Ủy ban DSGĐTE huyện Kinh Môn cho hay, đã báo cáo việc này lên Huyện ủy, UBND huyện cũng trao đổi với bên công an. "Tuy nhiên, tôi vẫn chưa nhận được câu trả lời chính thức từ các ngành liên quan nên chưa biết cụ thể lắm”, ông Lục nói.

Bản tin có mấy điểm chú ý:

- Cô giáo gây thương tích đáng kể cho học sinh (một mắt của cháu bị hỏng, mắt còn lại cũng đang có những triệu chứng xấu - ảnh trên), chưa biết phải trái ra sao, cũng nên truy cứu hình sự cái đã chứ nhỉ? Rồi để tòa phán xét. Sao công an lại tự tiện "tạo điều kiện cho hai bên tự hòa giải", trong khi nhiệm vụ của họ, đáng ra, là phải mở cuộc điều tra?

- Phát biểu của ông chủ nhiệm Lục rất đặc trưng cho các quan chức ở ta: kệ xác thiên hạ, chuyện gì xảy ra thì xảy, tôi cứ ung dung rung đùi "tôi chưa biết". Hoặc, tôi sẽ biết khi tôi muốn biết (à la ông Hiển, sếp VNA ;))

Thử hỏi, ông Lục ăn lương của dân để điềm nhiên "chưa biết cụ thể lắm"?

- Nhưng hay nhất vẫn là câu trả lời của cô giáo Hinh: "đó chỉ là một tai nạn nghề nghiệp". Tức là, cô coi việc cô đánh học sinh ngồi bàn dưới là một hành vi "nghề nghiệp", thực ra cô chỉ muốn đánh bạn ấy thôi, mà giữa chừng em Thiều nhỡ quay xuống nên bị mù mắt. Chứ cô có muốn đánh em Thiều đâu?

Sợ thật, các bậc phụ huynh có con đến trường, mà gặp những cô giáo có... tay nghề như cô Hinh, thì coi như đi toi! :((