Cún là đứa hay thích làm những thứ trước tuổi. Ví dụ, mới lẫy vài tuần, đã ráng hết sức để bò. Bò không được thì kêu la ầm ĩ. (Đúng hôm cún 5 tháng - 7-5, kỷ niệm "một chiều hè lịch sử" - thì cún đã lật ngược được người rồi.)
Và mỗi khi bố mẹ tập cho ngồi, hoặc... đứng, thì cún sướng lắm, cố gồng, và đấy là cách để cún đỡ khóc tương đối có hiệu quả.
Còn trưa nay thì cún đã ngồi được một lúc, tương đối lâu, như trong ảnh này... Tư thế cún ngồi rất giống chị Thu Vân xưa, mà bố gọi là "cóc cụ".
Ôi chao, mệt quá!
Có rất nhiều cái muốn viết, vẫn biết là nếu để lâu, sẽ hóa bùn (như nhiều lần đã hóa bùn mà nghĩ lại vẫn tiếc hùi hụi), mà bận quá!
Bây giờ vừa xong việc, thư giãn một chút bằng cách bốt ảnh mới chụp của cún, để khoe. Bố cún không biết cách cho nhiều anh vào một entry (đã được hướng dẫn rồi mà... khó đào tạo, thế mới chán). Nên tách dần thành từng entry vậy.
Ảnh này chụp hôm qua, cún tròn 5 tháng. Mở ngoặc là bố cún cũng có một cái thế này, vào lúc 4 tháng, còn Thu Vân thì chừng 6 tháng. Khi nào sẽ phải lục lại để so sánh...
Xin nói ngay để tránh hiểu nhầm, và đỡ rầu (sầu) lòng cho các vị Trần Dần, Phan Văn Hùm, Phạm Hổ…: “cọp” ở đây không phải nói về “ông ba mươi”, mà về tệ “luộc”, “cọp-pi” rất thịnh hành và hồn nhiên của dân Việt, mà cố nhiên là không mới, và đến giờ thì cũng không có gì là lạ lẫm cả.
1. Số là thế này: sáng nay, dậy, mở hòm thư, thì nhận được một lá có “tít” rất gợi cảm, lả lơi: “Ai còn nhớ đến tên em?” Mở ra, thấy mấy dòng hết sức trầm trọng và đượm màu ta-bu:
CHUYỆN NGHIÊM TÚC
Phật Tử và Gái Bán Dâm
<link>
Hãy chuyển đến mọi người cùng đọc.
Mến chuyển đến các bạn.
Người gửi, dĩ nhiên bố cún không quen, và xem phần người nhận thì có thể lờ mờ hiểu rằng thư được chuyển đến một danh sách, mà bố cún chỉ là một trong số đó.
Những tưởng lại một vụ bê bối gì liên quan đến sư sãi, nhưng mở link ấy ra, té ra không phải. Đó là bài (kèm ảnh) “Cô gái bán thân”, được chú ngay ở đầu bài, rằng “Theo Cần Thơ Online - dịch từ Tân Hoa Xã”. Còn “nguồn” mà trang web về Phật Giáo trên có được để bốt bài, là “bạn đọc Trương Kim Anh – Na Uy”, theo như lời cám ơn ở cuối bài.
Âu cũng là chuyện thường: một trang web – cho dù là Phật Giáo – có quyền đăng những bài viết “thế tục” (kể cả chuyện gái mại dâm), miễn là nó không đi lại hệ thống giá trị “từ bi hỉ xả” của mình. Bài viết có thể do người chủ trương (BBT) trang web kiếm từ đâu đó (và thông qua các hình thức ứng xử tối thiểu như viết 1 cái mail chào hỏi, làm quen, xin phép tác giả - nếu được), hoặc do bạn đọc, “thân hữu” nào đó gửi tới giới thiệu (trong trường hợp này cũng nên kiểm tra lại chút, ví dụ, hỏi vị “thân hữu” ấy xem nguồn thật của nó ở đâu, v.v…)
Tuy nhiên, đáng nói ở đây là, bài báo về chuyện cô giáo (bên Tàu) làm gái điếm để giúp đỡ… trường sở, thì quen quá: ấy là bài Trang Hạ dịch và bắt đầu bốt cách đây cả chục ngày! Và Trang Hạ - sau khi dịch - còn nói rõ rằng đó là một bài báo bịa đặt của một nhà văn “lưu manh”, và đang bị lên án.
Cái “hay” là, tên Trang Hạ (trên tư cách người dịch và giới thiệu) dĩ nhiên bị ỉm đi, và đoạn nói về nguồn gốc mờ ám của bài báo, thì không hề được nhắc đến. Không rõ, đây là chủ ý của “bạn đọc” đã giới thiệu bài báo cho trang web, hay của chính người chủ trương trang web.
2. Tò mò, dạo một vòng trên google với từ khóa là tên cô gái trong bài viết, hóa ra bài của Trang Hạ xuất hiện trên khá nhiều blog, diễn đàn này nọ. Và đáng chú ý, là có mấy điểm khá đồng nhất, như đã nói ở trên:
- Tên Trang Hạ nói chung không xuất hiện ở bất cứ đâu ;) (cái này dễ hiểu, vì Việt Nam khi “cọp” thường giấu nhẹm nguồn đi – nhưng tại một vài nơi “tử tế”, thì danh tánh người “sưu tầm”, “giới thiệu” lại được chua trang trọng, tỉ dụ ở đây ;))
- phần hai bài của Trang Hạ về “nhà văn lưu manh” cũng đương nhiên bị “đục” mất (giả thiết là do muốn giữ và phát tán một câu chuyện mang yếu tố giật gân, nên cũng bất cần để tâm đến chuyện nó là bịa đặt?)
- tựa đề bài viết (nguyên thủy Trang Hạ đặt là “Nhà văn lưu manh hay câu chuyện cảm động về cô giáo làm điếm”) nhìn chung được thay tứ tung cho ăn khách và thu hút sự chú ý ;). Nghĩa là các vị “luộc” cũng có dụng công giật tít ;)
3. Tuy nhiên, để phòng trường hợp mình cứ hay nghĩ… tiêu cực cho người khác (biết đâu chính tác giả cho phép báo chí… thiên biến vạn hóa với chính bài viết của mình, thì sao? ;)), bố cún có hỏi ngay Trang Hạ thì được câu trả lời của Trang Hạ là đúng cô vừa dịch xong bài này hôm kia và cô không hề biết gì về mấy chuyện "cọp" này. Sau đó, một số “biện pháp cần thiết” đã được Trang Hạ đưa ra, ở đây và ở đây.
4. Chuyện “cọp” thực chất xảy ra như cơm bữa, ngay NCTG rất vô danh mà bài vở cũng bị “cọp” đây đó, bố cún có thử “phản hồi” (rất lịch sự) cho một vài trang web, thì dĩ nhiên là không đời nào nhận được hồi âm.
Một chuyện xảy ra rất “thường ngày ở huyện”, thì có nên bức xúc không nhỉ?
- Không, vì như thế mình sẽ bị stress triền miên mất. Mình phải biết “sống chung với lũ”, hòa mình vào hoàn cảnh mình sống, "thích nghi với những điều kiện ngoại cảnh" (thuyết Darwin). Như thế mới thọ được.
- Ừ, cơ mà cũng không nên như thế. Nhân nhượng để họ “cọp” bài của mình cũng là cách dung túng một hành vi phi đạo đức và bẩn thịu! Sao ăn trộm mấy con vịt mà bị đưa tên, ảnh lên báo, như thể sắp… lật đổ chế độ, mà hội “cọp” này vẫn được nhơn nhơn như thế, nhỉ?
Ở đây chưa nói đến chuyện tác quyền, nhuận bút là những cái gắn liền với luật pháp và tài chính, to tát. Chỉ nói đến chuyện, các bạn có muốn đăng lại, mất gì một lời nói, một cái e-mail cho tác giả? Và nếu dẫn nguồn ở đó, thì các bạn thiệt hại lắm sao?
Nhân chuyện Trang Hạ, trả lời luôn “bạn” “VieTimes” về một chuyện cũ - và để các bạn khác được tỏ tường, nếu các bạn rất muốn đăng tải cho nó văn minh (xin phép tác giả, dẫn nguồn…), nhưng chả hiểu “tác giả” ở đâu mà “xin” -, rằng: các bạn làm ơn vào đây trước khi đưa lại bài của NCTG (điều mà bố cún và các tác giả của báo rất vui và sung sướng vô ngần, vì được để tâm, mưa móc ;)).
(*) Xin phép Trang Hạ cho "cọp" tấm hình cô gái trong bài viết làm minh họa!
+ Ghi chú: Trang "Phật Giáo Đại Chúng" bố cún nhắc đến ở đầu entry đã hạ bài với lý do "BÀI VIẾT ĐÃ XÓA KHỎI TRANG NHÀ DO THÔNG TIN CUNG CẤP KHÔNG CHÍNH XÁC TỪ BẠN ĐỌC..." (không rõ do ai phản hồi?). Vậy là rất nhanh chóng, có trách nhiệm và đứng đắn, trong vụ này.
Bố cún mong thông tin từ các trang khác, xem "văn hóa ứng xử" có những trạng thái đa dạng như thế nào ;)
Cún, nỗi hãi hùng của bố mẹ, sáng nay khi tỉnh dậy rất bứt rứt, cứ kêu ca mà không sao cho hắn im được cả.
Hóa ra, sau hai ngày đi chơi xa, đi nhiều, nằm ít, cún đã… hơi quên cách lẫy. ;)
Phải một lúc cho hồi lại phản xạ cũ, thử đủ kiểu, cún mới về lại được trạng thái “mặc định” trước đó, tức là quay và lộn như trảo (chảo?) chớp…
Ảnh trên là một cú lộn, lẫy các kiểu của cún, nước dãi ròng ròng, rất mất mỹ quan. Đây là tư thế cún khoái nhất: cố nâng cả đầu, cả mông lên thật cao, hai tay trải dài. Bố gọi đó là “bay” ;)
Đã về tới nhà sau hai ngày rùng rợn vì cún, tuy nhiên, có nhiều niềm vui và kỷ niệm đáng nhớ...
Bốt tạm 1 tấm ảnh chụp gần Stephansdom (bố cún chụp nên không hiện diện ở đây). Sẽ có loạt bài trần thuật (dài kỳ) về vụ viếng thăm thủ đô Áo (Quốc) này, ở đây chỉ xin nêu vài kết luận ngắn, rất nhỡn tiền:
- Không thể cho trẻ con đi cùng, nếu muốn viếng thăm bất cứ cái gì một cách nghiêm túc, kỹ càng và văn hóa (vì chúng sẽ phá đám dồn dập, như cún ;))
- Vienna rất đẹp, nói chung là... không thua gì Budapest cả ;)
- Việc Châu Âu nghĩ ra trò bỏ thị thực, và cho Hungary vào nhóm ấy, là rất... thông minh ;)
Hạ hồi phân giải các thứ khác sau, vì kiệt sức rùi ;)
Cavenui có entry này, như thường lệ, rất gợi mở về nhiều chuyện.
Bố cún để ý ngay đến phần dịch dọt, là cái cho dù... mắc dịch, mà vẫn cứ phải làm. Vì bét ra nó cũng có chút ích lợi gì đó.
Đối chiếu bản tiếng Việt và tiếng Nga bài "Lớp Một ơi lớp Một" mà trẻ con Việt Nam chắc không mấy đứa không biết, Cavunui rút ra kết luận là "bản dịch tiếng Việt có ít nhất 1 lỗi sai hẳn ý bản gốc": "Trong bản tiếng Việt cô giáo lớp 1 sẽ chia tay với các bạn nhỏ được lên lớp ("Chào cô giáo thân mến/Cô sẽ xa chúng em") còn ở bản tiếng Nga thì cô giáo sẽ cùng các bạn lên lớp 2". Và Cavenui bình: "Dịch giả không thể hiểu sai, nhưng bản dịch của ông hướng đối tượng là học sinh lớp 1 ở Việt Nam nên ông phải Việt hóa bản gốc cho phù hợp với thực tế Việt Nam (các cô giáo không theo học sinh lên lớp cao hơn). Lỗi dịch sai này (trong trường hợp này là cố tình) giống như nhiều lỗi dịch sai (trong nhiều trường hợp là không cố tình) các tác phẩm văn nghệ có lời (thơ, truyện, kịch bản sân khấu, lời bài hát…) khác, và khác với các lỗi dịch sai khi dịch hợp đồng kinh tế, tài liệu hướng dẫn sử dụng thuốc hay máy móc thiết bị, không gây hậu quả nghiêm trọng. Cho đến nay chúng ta vẫn quan niệm một cách hoàn toàn đúng đắn rằng việc dịch sai 1 tác phẩm văn nghệ có lời không gây hậu quả nghiêm trọng nên mặc dù nhân loại đã có những bước tiến mạnh mẽ về khoa học kỹ thuật, đến nhỏ bé, nghèo nàn và lạm phát cao như Việt Nam ta cũng “tự hào và tự tin” với Vina Sất thì trong lĩnh vực văn nghệ có lời, người ta vẫn chưa tìm ra được (vì không đặt nhiệm vụ phải tìm ra) công cụ tránh dịch sai."
Một đoạn không dài lắm mà đánh động bao nhiêu vấn đề!
- Thứ nhất là về vụ "dịch sai" bài thơ Nga. Thực ra, hồi bé đi học, bố cún chỉ được đọc bản tiếng Việt, không thấy ai nói và cũng không biết đó là thơ (phỏng) dịch. Mãi về sau, mới hay là có khá nhiều trường hợp như thế, phỏng của tứ xứ. Và vì không công bố là thơ dịch, cũng chả hiểu dịch giả là ai, nên vấn đề dịch đúng/sai trước kia chưa đặt ra, nhỉ?
Bây giờ, coi như là chuyện truy tầm bản gốc tiếng Nga đã được Cavenui thực hiện, thì theo ý kiến của bố cún, với những bài như thế này, ta coi là phỏng dịch thôi (như "Đợi anh về", Tố Hữu dịch Simonov cũng vậy), cốt là lấy cái ý và hướng về độc giả Việt Nam. Tạm không coi đó là "lỗi dịch", hay "dịch sai". Vì tác giả chắc là hiểu đúng, mà chỉ dịch lái đi, cho phù hợp "đặc thù Việt Nam".
- Tuy nhiên, chuyện dịch sai (vì hiểu sai ấy, tạm bỏ qua các lý do khác, như chính trị, thuần phong mỹ tục, mà phải... sai ;)), có lẽ cũng là phổ biến khi dịch một tác phẩm. Có lẽ phải thông cảm thôi, chứ một tác phẩm Việt Nam lắm khi còn có ti tỉ cách phân tích, lý giải về ngữ nghĩa (mà của đáng tội, đọc lên thì thấy ông GS nào nói cũng hay, cũng đúng cơ, "người trần mắt thịt" như bố cún lắm khi cũng bị nhiễu lắm ;)), nói gì đến sách Tây, Tàu. Tất nhiên là ở đây, loại trừ chuyện dịch ẩu tả, thiếu "lương tâm nghề nghiệp" (vụ này bạn today20 đã nói rồi ;)), thì sai do.. hiểu sai, chưa thật chính xác, chắc cũng khó tránh khỏi.
Mà dịch sai tất nhiên cũng có nhiều cấp bậc. Sai về từ ngữ đơn thuần (như cây sồi ta biến thành cây thông), cũng có hại, nhưng có lẽ... chưa chết thằng Tây nào ;). Còn sai về khái niệm, làm hỏng hẳn một câu/đoạn... văn, thì chắc chắn phải có cách nào đó để đính chính hoặc "bồi hoàn" cho độc giả đã trót đọc và nhập tâm cái sai ấy.
Chắc là còn lâu mới tìm ra được một "công cụ để tránh dịch sai" như Cavenui kỳ vọng. Chỉ có cách khả dĩ hơn, là cấm, hoặc chôn sống tất cả những kẻ nào còn manh nha dịch dọt ;). Hoặc, trả thật hậu cho người dịch, nhưng cứ một lỗi dịch sai lại cũng phạt thật nặng. Và, tất nhiên, phải duy trì một đội ngũ "dọn vườn" đông đảo, hàng ngày chỉ có chức năng so lại với bản gốc đê tìm cái sai ;)
Có điều, như thế thì e rằng ngay cụ Hạo và các cụ "cổ thụ" (*) khác cũng chào thua mà kiếm nghề khác mất ;)
(*) Cách đây chục năm, có cuộc tranh luận khá vớ vẩn trên báo chí Việt Nam vì ai đó dùng từ "cây ná cổ thụ", ám chỉ cây ná cũ, và đương sự cho rằng dùng thế được, chả sao, cũng không sai gì về ngữ nghĩa ;)
Ảnh này là cún “lên bộ” mẹ mua để đi xa.
Những bộ khác của cún, cái thì chật rồi, cái thì giờ đã nóng, không dùng được nữa. Mẹ cún đi mua cỡ dành cho trẻ con 9-12 tháng, nhưng nghe chừng cũng chỉ xài được 1 tháng thì chật thôi.
Nói tiếp chuyện “Áo”, “Quần” trong entry trước ;)
Nhớ ngày xưa ở Việt Nam, những bộ thế này đều được giữ lại cho dăm bảy đứa về sau (trong gia đình hoặc cho họ hàng). Quần áo của bố cún cũng còn vài bộ để lại đến tận bây giờ, hơn bốn chục năm…
Nói chung, giữ quần áo của anh/chị cho các em, vừa là “thực hành tiết kiệm” ở một nước nghèo, cũng là một thói quen mà bố cún cho là đẹp: lưu lại những cái đã “đi cùng năm tháng” của một đứa trẻ, làm kỷ niệm và “lấy hơi” cho đứa tiếp theo. Hồi Thu Vân mới sinh cũng thế, các bác ở Đức gửi bao nhiêu quần áo của các anh chị, rất thiết thực và tình cảm, Thu Vân mặc mệt nghỉ. Mà đấy toàn là những đồ rất tốt: trẻ con lớn mau, dùng đôi ba tháng là chật, để lại cho đứa khác.
Hôm vừa rồi, thấy các tủ đều chật ních quần áo các kiểu, không còn chỗ nữa, mẹ cún mới phải thanh lý, lọc hết những cái cũ quá thì bỏ, những cái còn mới, có thể dùng tốt thì xếp phẳng phiu, mang đến Phòng Y tế Quận, để đấy cho những ai cần (hoặc họ sẽ chuyển đến các cô nhi viện). Được một tẹo, đã có một bà và hai con đến lựa chọn, rất rôm rả, rồi lấy gần như cả túi xách rất to, vui mừng ra mặt… Bố mẹ cún cũng mừng…
Ấy vậy mà, chia tay những bộ quần áo cũ như thế, về sau nghĩ lại cứ bố cún thấy buồn buồn, mới lạ. Đúng là bệnh của người già: như kiểu ăn cơm vẫn thích vét sạch tinh tươm, thức ăn còn để bữa sau, tuyệt nhiên không đổ đi, về nhà ăn cả cháy… Mà ăn thì kiểu gì cũng thấy ngon, không hay chê bai đài các này nọ. Mọi người thấy vậy, chê cười lắm, bảo “mày nhà quê, đi Tây mãi giữ thói cũ rích”, bố cún chỉ cười xòa…
